الشيخ محمد باقر الشريعتي الأصفهاني

19

تحريرى بر اصول فلسفه و روش رئاليسم ( فارسى )

هنگامىكه در زندان جمهورى اسلامى توسط مسئول آموزش ، اصول فلسفه و روش رئاليسم را براى تدريس اعلام كردند ، بچه‌هايى كه تحت تأثير فلسفه كمونيست قرار گرفته بودند در زندان جمهورى اسلامى مىگفتند ، با اعلام درس فلسفه رئاليسم ، همه ما مبهوت شديم . چراكه همواره هواداران گروه كمونيست گفته بودند كه فلسفه اسلامى يك فلسفهء ايده‌آليسم است به‌خصوص وقتى اعلام شد كه فلسفه رئاليسم تدريس مىشود ذهن ما خلع سلاح شد . از هنگامىكه متن كتاب تدريس شد ما را با دنياى تازه آشنا كرد و بايد اعتراف كنيم كه اصول فلسفه از شلاق دادستانى به‌مراتب مؤثرتر و نافذتر بود و توبه واقعى ما در گرو اصول فلسفه بود . « 1 » پس از تدريس آنان با عشق و علاقه خاصى درس‌ها را نوشتند و متن را با شرح آميختند و درنتيجه شفاف‌سازى شد . در هر صورت شهيد مطهرى با نوشتن پاورقىهاى مبسوط مباحث را تكميل كردند ، ليكن متن مجمل كتاب و پاورقىهاى مفصل علامه شهيد باعث شد كه خوانندگان كمتر بتوانند بهره‌ور گردند ، چراكه تا پاورقىها مطالعه مىشد متن علامه فراموش مىگرديد ، و عكس آن نيز صادق بود ، از اين‌رو نگارنده پس از بيست بار تدريس پاورقىها را تقطيع كرده است . هر قسمتى را در بخش مناسب متن كتاب آوردم تا مطلب روشن‌تر و موضوع كامل‌تر گردد . نكته جالب آن‌كه شهيد مطهرى فرمودند من در مبانى جلد چهارم كه بحث قوه و فعل باشد با استادم اختلاف‌نظر داشتم يك موقعى علامه را به منزل دعوت كردم و هرچه باهم بحث كرديم در اين موضوع به توافق نرسيديم به همين جهت جلد چهارم راكد ماند و به تأخير افتاد و ازسوى ديگر چون جلد پنجم در موضوع « خداى جهان و جهان » بود و در برابر فلسفه ملحدانه ماركسيسم و اگزيستانسياليسم و ماترياليسم مطلق ( كه هركدام انكار خدا را محور بحث قرار داده بودند ) چاپ و انتشار سريع اين

--> ( 1 ) . هنگامى كه براى عارف و اسلام‌شناس بزرگ آقاى ميرزاجواد آقاى تهرانى مطالب فوق را عرضه داشتم ، فرمودند : خدا بر توفيقات شما بيفزايد حتماً اصول فلسفه را چاپ كنيد . حتى به اندرون تشريف بردند كتاب فلسفه بشرى و الهى را آوردند كه در صورت لزوم از اين هم بگنجانيد . .